Σαν σήμερα πριν δέκα χρόνια, όταν οι Έλληνες ξύπνησαν με κλειστές τις τράπεζες

Σαν σήμερα, πριν από 10 χρόνια, Δευτέρα 28 Ιουνίου 2015, μπήκαν στη ζωή των Ελλήνων τα capital controls.

Η αδυναμία της κυβέρνησης Τσίπρα, με Υπουργό Οικονομικών τον Γιάνη Βαρουφάκη, να καταλήξει σε συμφωνία με τους πιστωτές οδήγησε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να «παγώσει» τη χρηματοδότηση μέσω του ELA την έκτακτη παροχή ρευτσότητας.

Ήταν η στιγμή που η χώρα βρέθηκε στο χείλος του γκρεμού.

Μια εβδομάδα στο κενό

Η εβδομάδα που ακολούθησε δεν ήταν απλώς γεμάτη ένταση – ήταν βαρύτερη από την Ιστορία. Οι τράπεζες έκλεισαν. Τα capital controls ήρθαν με βία και ξαφνικά: 60 ευρώ όριο αναλήψεων την ημέρα. Ήταν μια επιστροφή στο βασικό: πώς θα αγοράσεις φάρμακα, πώς θα πληρώσεις το νοίκι, πώς θα κρατήσεις μια επιχείρηση ανοιχτή. Η ελληνική κοινωνία, συνηθισμένη να αγωνίζεται, μπήκε σε κατάσταση επιβίωσης. Στο πολιτικό προσκήνιο, η πόλωση άγγιξε οριακά σημεία.

Ακολούθησε ένα οικονομικό σοκ:

Οι τράπεζες έκλεισαν για τρεις εβδομάδες, οι αναλήψεις περιορίστηκαν στα 60 ευρώ την ημέρα, τα εμβάσματα προς το εξωτερικό μπήκαν σε ασφυκτικό έλεγχο και οι πολίτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή κατάσταση.

Το μέτρο επιβλήθηκε με το πρόσχημα της «διαφύλαξης της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος», όμως λειτούργησε ως σκληρό σοκ για την οικονομία και την εμπιστοσύνη.
Οι τράπεζες επαναλειτούργησαν στις 20 Ιουλίου, υπό αυστηρούς περιορισμούς, για να αποφευχθεί ένα ανεξέλεγκτο bank-run και η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος.

Χρειάστηκε να περάσουν πάνω από τέσσερα χρόνια για την πλήρη άρση των κεφαλαιακών ελέγχων, τον Σεπτέμβριο του 2019, αν και στο μεσοδιάστημα οι περιορισμοί είχαν σταδιακά χαλαρώσει.

Η 28η Ιουνίου 2015 γράφτηκε με μαύρα γράμματα στη σύγχρονη οικονομική ιστορία της χώρας, σημαδεύοντας μια ολόκληρη γενιά και υπενθυμίζοντας πόσο εύθραυστη μπορεί να γίνει η κανονικότητα, όταν η πολιτική συγκρούεται με την πραγματικότητα χωρίς δίχτυ ασφαλείας.