Η απαξίωση του Πρωτογενούς Τομέα και η σιωπηλή εγκατάλειψη του αγροτικού κόσμου

Γράφει ο Θανάσης Παλούκης, αγρότης , γεωπόνος

Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και πιο εμφανές ότι ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται σε μια βαθιά κρίση. Ένας τομέας που αποτέλεσε για δεκαετίες τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας και της κοινωνικής ζωής της υπαίθρου, σήμερα μοιάζει να υποχωρεί, παραμελημένος από την πολιτεία και παρεξηγημένος από μεγάλο μέρος της κοινωνίας.

Η απαξίωση αυτή δεν είναι μια θεωρητική έννοια· είναι καθημερινή εμπειρία για όλους όσοι συνεχίζουν να δουλεύουν τη γη. Οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με ολοένα αυξανόμενα έξοδα, χαμηλές τιμές, ασταθείς αγορές και ανεπαρκή στήριξη. Το αποτέλεσμα; Η σταδιακή εγκατάλειψη του επαγγέλματος και η αποψίλωση της ελληνικής υπαίθρου.

Οικονομική πίεση και αδιέξοδο

Οι αυξήσεις στο πετρέλαιο, στα λιπάσματα, στα φυτοφάρμακα και στα εργατικά έχουν εκτοξεύσει το κόστος παραγωγής. Κι όμως, οι τιμές που παίρνει ο παραγωγός παραμένουν καθηλωμένες, συχνά κάτω από το πραγματικό κόστος. Η κατάσταση αυτή δεν επιτρέπει στον αγρότη να προγραμματίσει, να επενδύσει ή να αναπτυχθεί. Αντίθετα, τον αναγκάζει να λειτουργεί στα όρια της επιβίωσης.

Ορατή πλέον η εγκατάλειψη από τους νέους

Πολλοί νέοι εγκαταλείπουν ή δεν επιστρέφουν ποτέ στην αγροτική ζωή. Όταν δεν υπάρχει οικονομική ασφάλεια, όταν η δουλειά απαιτεί ατελείωτες ώρες χωρίς αντίκρισμα, όταν η πολιτεία δεν δείχνει ουσιαστικό ενδιαφέρον, τότε η γεωργία παύει να αποτελεί μια βιώσιμη επιλογή.

Η συνέπεια; Ένας γερασμένος αγροτικός πληθυσμός, χωριά που αδειάζουν και χωράφια που μένουν ακαλλιέργητα.

Γραφειοκρατία και κανονισμοί που πνίγουν τον αγρότη

Η γεωργία αντί να απλοποιείται, γίνεται κάθε χρόνο πιο σύνθετη. Δηλώσεις, συστήματα, ψηφιακές πλατφόρμες, κανονισμοί, έλεγχοι και διαδικασίες που αλλάζουν συνεχώς. Η γραφειοκρατία απομακρύνει τους αγρότες από το χωράφι και τους εγκλωβίζει σε ένα πλαίσιο που δεν τους αφήνει να κάνουν αυτό που ξέρουν: να παράγουν.

Η κλιματική κρίση χτυπά πρώτη την παραγωγή

Καύσωνες, παγετοί, χαλαζοπτώσεις, παρατεταμένη ανομβρία. Τα ακραία φαινόμενα πολλαπλασιάζονται και η παραγωγή γίνεται όλο και πιο επισφαλής. Οι αποζημιώσεις συχνά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και οι παραγωγοί νιώθουν ότι καλούνται να αντιμετωπίσουν μόνοι τους ένα τεράστιο πρόβλημα.

Η ανάγκη για μια νέα προσέγγιση

Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στον τουρισμό. Χρειάζεται έναν ισχυρό πρωτογενή τομέα που θα παράγει, θα εξάγει και θα στηρίζει την εθνική οικονομία. Για να γίνει αυτό, χρειάζονται:

• -Μείωση του κόστους παραγωγής
• -Δίκαιες τιμές προϊόντων
• -Επένδυση στην τεχνολογία και την καινοτομία
• -Ουσιαστικά κίνητρα για νέους αγρότες
• -Στήριξη απέναντι στην κλιματική κρίση
• -Πραγματική αναβάθμιση της ζωής στην ύπαιθρο
• -Ο πρωτογενής τομέας έχει μέλλον – αρκεί να του δοθεί η σημασία που του αξίζει.